Tradycje rzeszowskiej oświaty sięgają początku XV wieku. Ze źródeł historycznych wynika, że już w 1406 r. działała tu pierwsza szkoła parafialna. W 1658 r. Jerzy Sebastian Lubomirski zainicjował działalność Kolegium Pijarów, które było drugą szkołą średnią w Polsce. Tradycje jej kontynuuje do dziś I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego.
Najstarszą rzeszowską "podstawówkę" założono w 1784 r. Funkcjonowała ona jako czteroklasowa, męska szkoła cyrkularna, zwana Szkołą Główną. Tradycje jej kontynuuje obecnie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Adama Mickiewicza. W okresie autonomii galicyjskiej nastąpił szybki rozwój szkolnictwa - powstało wówczas 11 szkół ludowych i wydziałowych. Spośród działających w tym czasie szkół średnich w Rzeszowie należy wymienić: Szkołę Przemysłowo-Uzupełniającą dla czeladników (założoną w 1890 r.), Szkołę Mleczarską (jedyną o tym profilu nauczania w Polsce, założoną w 1903 r.), Seminarium Państwowe Męskie (działające od 1871 r.) oraz Prywatne Seminarium Żeńskie (funkcjonujące od 1906 r.). Istotną rolę edukacyjną obok nich odgrywały również: Szkoła Handlowa, Szkoła Gospodarcza i Szkoła Rzemiosł.
Obecnie ponad 36 tys. uczniów z miasta i regionu zdobywa wiedzę w 19 szkołach podstawowych i 13 gimnazjach, 20 liceach i zespołach ponadgimnazjalnych oraz w 3 szkołach artystycznych - plastycznych i muzycznych drugiego stopnia i 2 zespołach szkół specjalnych.
Miasto jest również ważnym ośrodkiem akademickim. Na tutejszych uczelniach kształci się ponad 52 tys. studentów. W jednej z najstarszych uczelni - Politechnice Rzeszowskiej, której działalność zapoczątkowała w roku 1951 Wieczorowa Szkoła Inżynierska, możliwe jest zdobycie kwalifikacji pilota lotnictwa cywilnego.
1 września 2001 r. pracę rozpoczął Uniwersytet Rzeszowski, powołany w oparciu o (powstałą w 1964 r.) Wyższą Szkołę Pedagogiczną, Filię Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej z Lublina i Wydział Zamiejscowy Akademii Rolniczej z Krakowa, który będzie kształcić przyszłych nauczycieli, prawników, ekonomistów oraz pracowników administracji.
Pełną gamę kierunków edukacji w Rzeszowie uzupełniają: Wyższe Seminarium Duchowne oraz uczelnie prywatne: Wyższa Szkoła Zarządzania, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, a także Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza działająca w podrzeszowskim Tyczynie
Rzeszów to duży ośrodek akademicki. W mieście kształci się około 60 tys. studentów. Działają tu zarówno uczelnie państwowe jak i niepaństwowe.
Obecnie w Rzeszowie działają 32 szkoły podstawowe, 18 gimnazjów, 18 liceów ogólnokształcących i 48 średnich szkół technicznych, i zawodowych oraz 32 szkoły policealne i 4 szkoły artystyczne (plastyczne i muzyczne II stopnia).
Po II wojnie światowej Rzeszów stał się najważniejszym ośrodkiem akademickim Polski południowo-wschodniej. W roku 1963 powstały dwie pierwsze rzeszowskie wyższe uczelnie - Wyższa Szkoła Inżynieryjna, która w roku 1974 została przekształcona w Politechnikę Rzeszowską im. Ignacego Łukasiewicza oraz Wyższa Szkoła Pedagogiczna. W 1969 r. Uniwersytet im. Marii Skłodowskiej w Lublinie utworzył swoją filię w Rzeszowie, a w 1993 r. do grona rzeszowskich uczelni w dołączyły: Akademia Rolnicza oraz Wyższe Seminarium Duchowne. Kolejnym etapem rozwoju ośrodka akademickiego w Rzeszowie był rok 1996 r., kiedy do grona rzeszowskich uczelni publicznych dołączyły dwie uczelnie prywatne : Wyższa Szkoła Zarządzania oraz Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania.
Politechnika Rzeszowska początkami sięga 1951 r., kiedy to z inicjatywy pracowników Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL - Rzeszów" zrzeszonych w Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Mechaników Polskich otwarto w Rzeszowie Wieczorową Szkołę Inżynierską, kształcącą specjalistów mechaników. W wyniku reorganizacji, którą objęto wieczorowe szkoły inżynierskie w całym kraju, w 1952 r. podporządkowano rzeszowską placówkę Wieczorowej Szkole Inżynierskiej w Krakowie, a po kolejnej reorganizacji wyższego szkolnictwa technicznego w 1955 r. - Politechnice Krakowskiej jako Studium Wieczorowe Terenowe Wydziału Mechanicznego Politechniki Krakowskiej z siedzibą w Rzeszowie.
Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów nr 153 25 czerwca 1963 r. utworzono w Rzeszowie Wyższą Szkołę Inżynierską z Wydziałem Ogólnotechnicznym i Wydziałem Mechanicznym. Decyzja ta zapoczątkowała intensywny rozwój uczelni - w 1965 r. utworzono Wydział Elektryczny, w 1967 r. Wydział Budownictwa Komunalnego przekształcony ostatecznie w Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, a w 1968 r. Wydział Technologii Chemicznej. W uczelni zwiększyła się liczba studentów i kadra nauczycieli akademickich. Zwiększono liczbę kierunków studiów i specjalności. W 1972 r. na Wydziale Mechanicznym utworzono Oddział Lotniczy. Uzyskane we wszystkich zasadniczych nurtach działalności efekty spowodowały nadanie uczelni pełnego statusu akademickiego. W dniu 1 października 1974 r. rozporządzeniem Rady Ministrów została powołana Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza.
Władze Miasta doceniając rangę i znaczenie szkolnictwa wyższego stały się jednym z inicjatorów powołania w 1993 r. Fundacji Rozwoju Ośrodka Akademickiego, której celem było doprowadzenie do utworzenia uniwersytetu w Rzeszowie. Dzięki jej staraniom Sejm RP uchwałą z dnia 7 czerwca 2001 r. powołał do życia Uniwersytet Rzeszowski.
Obecnie, na funkcjonujących w Rzeszowie wyższych uczelniach kształci się łącznie ok. 45 tys. studentów. Najstarsza szkołą wyższą jest Politechnika Rzeszowska, a najmłodszą - Uniwersytet Rzeszowski.